advies
Airco zonder buitenunit: werkt een monoblock echt?
Wie geen buitenunit kwijt kan — door de VvE, een beschermd stadsgezicht of simpelweg gebrek aan gevelruimte — komt al snel uit bij een airco zonder buitenunit, ook wel monoblock genoemd. Die bestaat en werkt, maar het is een compromis. Hieronder leest u eerlijk wat u ervoor inlevert, en waarom het de moeite waard is om eerst te laten toetsen of een gewone split écht onmogelijk is.
In het kort
- Een monoblock heeft geen buitenunit, maar wel twee doorvoeren in de buitenmuur.
- U levert rendement, koelvermogen en stilte in ten opzichte van een split-airco.
- Een buitenunit vraagt vaak toestemming, maar dat is geen verbod — laat eerst toetsen of een split kan.
Hoe werkt een airco zonder buitenunit?
Bij een normale split-airco zit de compressor — het luidruchtige, warmteproducerende deel — buiten, en hangt binnen alleen een stille binnenunit. Bij een monoblock zit alles in één kast aan de binnenmuur. De warmte moet er dan alsnog uit, en dat gebeurt via twee doorvoeren in de buitenmuur: één om lucht aan te zuigen en één om de warme lucht af te voeren.
Die doorvoeren zijn geen kleine gaatjes. Reken op twee ronde kernboringen door de buitenmuur, met aan de buitenkant twee roosters in de gevel; de precieze maat staat in de installatiehandleiding van het toestel. Een monoblock is dus wél zichtbaar van buiten — alleen anders dan een buitenunit. Wie hem koos om de gevel ongemoeid te laten, moet dat vooraf weten.
Verder geldt dat het toestel per definitie aan een buitenmuur moet hangen. Een binnenkamer of een ruimte midden in een woning valt daarmee af, terwijl u bij een split-systeem de binnenunit veel vrijer kunt plaatsen omdat alleen dunne leidingen naar buiten hoeven.
Wat levert u in ten opzichte van een split?
Drie dingen, en het is eerlijker om ze te benoemen dan te verzwijgen.
Ten eerste rendement. Doordat het toestel via twee relatief korte luchtkanalen warmte moet afvoeren, haalt een monoblock in de praktijk een lagere SEER en SCOP dan een vergelijkbare split. U betaalt dat verschil terug in stroomkosten, elk jaar dat het toestel draait. Let daarbij op het energielabel: split- en monoblock-toestellen krijgen hun klasse via een andere methode, en volgens energielabel.nl is een monoblock met label A even zuinig als een split met label D. Hoe die rendementscijfers werken, leest u in SCOP, SEER en energielabel.
Ten tweede geluid. De compressor staat bij een monoblock in de kamer. Moderne toestellen zijn een stuk stiller geworden dan de eerste generaties, maar het blijft een ander uitgangspunt dan een split, waar het lawaaiige deel buiten hangt. Voor een slaapkamer is dat een reële afweging.
Ten derde vermogen. Monoblocks zijn er in beperkte capaciteiten en bedienen doorgaans één ruimte. Wilt u meerdere kamers koelen, dan komt u al snel uit op meerdere toestellen — met per toestel weer twee gevelroosters.
Vaak kan een split tóch — laat het eerst toetsen
Dit is in de praktijk het belangrijkste punt. Wie zoekt op 'airco zonder buitenunit', gaat er vaak van uit dat een buitenunit niet mag. Die aanname klopt lang niet altijd.
Voor een VvE geldt dat een buitenunit toestemming vraagt, maar toestemming is iets anders dan een verbod. Veel VvE's stemmen in wanneer plaatsing, geluid en het herstel bij vertrek netjes zijn geregeld, en weigert de VvE zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter de toestemming vervangen (Burgerlijk Wetboek, artikel 5:121). Voor vergunningen geldt dat het per situatie en per gemeente verschilt, waarbij vooral beschermde stadsgezichten en monumenten extra eisen stellen. We hebben dat uitgewerkt in vergunning en VvE-toestemming voor een buitenunit.
Onze volgorde is daarom: eerst uitzoeken of een split haalbaar is, en pas als dat echt afvalt kijken naar een monoblock. Dat scheelt u in veruit de meeste gevallen geld én comfort. Twijfelt u over uw situatie, vraag dan vrijblijvend advies aan; dan beoordelen we ter plaatse wat er mogelijk is.
En de mobiele airco dan?
Een mobiele airco met een slang uit het raam is technisch familie van de monoblock, maar dan zonder vaste doorvoer. Het rendement is nog een stuk lager, omdat er via het openstaande raam permanent warme lucht naar binnen lekt die u vervolgens weer wegkoelt.
Als tijdelijke noodoplossing of in een woning waar u niets vast mag installeren kan het uitkomst bieden. Voor structureel comfort is het in gebruik een dure manier om te koelen: Milieu Centraal rekent bij 110 draaiuren met 110 kWh voor een mobiele airco, tegen 80 kWh voor een single split die ook nog beter koelt. De vergelijking staat uitgewerkt in mobiele airco of split-airco.
Veelgestelde vragen
- Heeft een airco zonder buitenunit echt geen gaten in de muur nodig?
- Jawel. Een monoblock heeft twee ronde doorvoeren door de buitenmuur nodig, met roosters aan de buitenzijde; de diameter staat in de installatiehandleiding van het toestel. Er is dus geen buitenunit, maar de gevel blijft niet onaangeroerd.
- Is een monoblock zuiniger dan een split-airco?
- Nee, in de regel juist minder zuinig. Door de manier waarop de warmte via luchtkanalen wordt afgevoerd, ligt het seizoensrendement (SEER en SCOP) lager dan bij een vergelijkbare split. Energielabel.nl waarschuwt bovendien dat de labels niet vergelijkbaar zijn: een monoblock met label A is even zuinig als een split met label D. Bij intensief gebruik telt dat verschil op in uw stroomrekening.
- Kan een monoblock ook verwarmen?
- Veel modellen kunnen dat, net als een split-airco. Ook hier geldt dat het rendement bij verwarmen lager ligt dan bij een split, dus de besparing ten opzichte van uw cv is kleiner.
- Mag mijn VvE een buitenunit zomaar weigeren?
- Een VvE beslist over aanpassingen aan de gemeenschappelijke gevel, dus toestemming is nodig. Weigert de VvE zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter de toestemming vervangen (Burgerlijk Wetboek, artikel 5:121), en veel VvE's stemmen in wanneer plaatsing, geluid en herstel bij vertrek goed geregeld zijn. Vraag altijd eerst na wat uw VvE precies vereist.
- Installeren jullie monoblocks?
- Ons assortiment bestaat uit split- en multi-split-systemen, omdat die in vrijwel elke situatie een beter rendement en meer comfort leveren. Denkt u dat een buitenunit bij u niet kan? Vraag dan eerst een opname aan — in de praktijk blijkt een split vaker haalbaar dan mensen verwachten.
Waar dit op gebaseerd is
Milieu Centraal (energielabel.nl) Energielabel airco
Zo is een monoblock-systeem met energielabel A even energiezuinig als een splitsysteem met energielabel D.
Geraadpleegd op
wetten.overheid.nl Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 121
De machtiging kan worden verleend, indien de medewerking of toestemming zonder redelijke grond wordt geweigerd of degene die haar moet geven zich niet verklaart.
Geraadpleegd op
Milieu Centraal Airco en ventilatoren
Een vaste single split-airco verbruikt per uur minder stroom dan een mobiele airco en koelt bovendien veel beter.
Geraadpleegd op
Klaar voor advies op maat?
Vraag vrijblijvend een offerte aan. U krijgt vooraf een heldere prijs.