Airco buitenunit: vergunning en VvE-toestemming nodig?

Heb ik een vergunning nodig?

Bij het plaatsen van een buitenunit spelen twee toetsen. Voor het technische deel, de constructie, is volgens IPLO in de meeste gevallen geen vergunning nodig, zolang de draagconstructie niet verandert. Voor het ruimtelijke deel kent het Besluit bouwwerken leefomgeving één landelijke vrijstelling (artikel 2.29, onder r): een unit die op de grond staat, mag maximaal 1 meter hoog zijn en maximaal 2 m² innemen.

Voor een unit aan een gevel of op een dak telt het omgevingsplan. De landelijke basisregels die sinds 1 januari 2024 in elk omgevingsplan zijn opgenomen (de bruidsschat), gaan uit van een vergunningplicht. Groeit het bouwvolume niet — IPLO noemt als maat een uitsteek van minder dan 0,5 meter, haaks op gevel of dak — dan kan zo'n unit toch vergunningvrij zijn; uw gemeente beslist. Gemeenten mogen deze regels bovendien zelf aanpassen, dus het antwoord voor uw adres geeft de Vergunningcheck op het Omgevingsloket.

En als ik in een appartement (VvE) woon?

Een appartementseigenaar mag zonder toestemming alleen iets veranderen in zijn eigen privégedeelte, en dan nog zonder nadeel voor anderen (Burgerlijk Wetboek, artikel 5:119). Gevel en dak horen in de regel tot de gemeenschappelijke delen. Volgens VvE Belang is voor een airco daarom altijd toestemming van de vergadering van eigenaars nodig. Vraag dit ruim van tevoren aan.

Toestemming is iets anders dan een verbod. Weigert de VvE zonder redelijke grond, dan kan de kantonrechter die toestemming vervangen door een machtiging (artikel 5:121).

• Check de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement van de VvE.
• Vraag toestemming via de ledenvergadering of het bestuur.
• Houd rekening met eisen over plaatsing, kleur en geluid.
• Leg aanleg, onderhoud, aansprakelijkheid en verzekering vast; VvE Belang raadt daarvoor een gebruiksovereenkomst tussen u en de VvE aan.

Hoe pakt u dit aan?

Bepaal eerst de gewenste plaats van de binnen- en buitenunit, doe de Vergunningcheck en regel zo nodig VvE-toestemming. Wij denken bij de installatie graag mee over een plaatsing die zowel praktisch als vergunningstechnisch gunstig is. Houd ook rekening met de geluidsnormen: die gelden los van de vergunning, ook voor een vergunningvrije unit.

Wanneer heeft u toestemming nodig — en van wie?

Er zijn twee sporen die los van elkaar lopen en allebei geregeld moeten zijn: het publiekrechtelijke spoor (de gemeente) en het privaatrechtelijke spoor (de VvE of de verhuurder). Toestemming van de een zegt niets over de ander, en juist die verwarring levert de meeste problemen op nadat de unit al hangt.

Een landelijke vuistregel voor de gevel bestaat niet; de gemeentelijke regels lopen uiteen en zijn soms strenger dan mensen verwachten. Drie voorbeelden uit ons werkgebied. Den Helder noemt het plaatsen van een airco-buitenunit in principe vergunningplichtig. Dijk en Waard keurt volgens de sneltoets in de Nota ruimtelijke kwaliteit geen airco's en warmtepompen goed aan de zijde van openbaar toegankelijk gebied. Hoorn geeft geen vergunning voor een buitenunit aan de voorgevel of op het voordakvlak, en wil in de binnenstad een achtertuin die niet aan openbaar gebied grenst.

Bij monumenten hangt het af van waar de unit komt. Aan of op een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument is volgens IPLO altijd een vergunning nodig. Een unit op de grond bij een monument valt volgens artikel 2.30 van het Bbl nog wel onder de landelijke vrijstelling, omdat dat artikel onderdeel r van artikel 2.29 ook bij monumenten laat gelden. Volgens de gemeente Hoorn heeft u voor plaatsen op, bij of aan een monument wel altijd een vergunning nodig; neem bij een monument daarom vooraf contact op met uw gemeente. Twijfelt u, dan is het Omgevingsloket het adres; dat kost een middag, en het voorkomt dat de gemeente na plaatsing moet handhaven.

Voor een huurwoning geldt artikel 7:215 van het Burgerlijk Wetboek: een huurder verandert niets aan het gehuurde zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder, behalve wat bij vertrek zonder noemenswaardige kosten weer weg kan. Volgens de Rijksoverheid moet de verhuurder binnen 8 weken op uw verzoek reageren.