Airco geluid: decibel, normen en overlast voorkomen

Welke geluidsnorm geldt er?

Sinds 1 april 2021 geldt een wettelijke geluidsnorm voor buitenunits van airco's en warmtepompen. Hij stond eerst in het Bouwbesluit 2012 en staat nu in artikel 4.107 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): op de perceelgrens met een buurwoning mag het geluid niet boven 40 dB uitkomen. Die 40 dB is volgens de toelichting in de Staatscourant afgestemd op de avond. Heeft de installatie daarom een aparte stand voor avond en nacht (19:00–07:00 uur), dan wordt het overdag gemeten niveau volgens de Omgevingsregeling met 5 dB gecorrigeerd, zodat overdag 45 dB is toegestaan.

Staan de woningen op hetzelfde perceel, zoals in een appartementencomplex, dan ligt het meetpunt bij het te openen raam of de deur van de buurwoning (artikel 4.108 Bbl). Ligt er openbare ruimte tussen de twee percelen, dan geldt de eis op de perceelgrens volgens IPLO niet. De norm geldt ook als u een bestaande buitenunit vervangt, en de gemeente handhaaft erop.

Zo voorkomt u overlast

De plaats en montage van de buitenunit bepalen grotendeels of u binnen de norm blijft. Een goede installateur houdt hier bij het ontwerp al rekening mee; volgens de toelichting bij de regeling is het in de eerste plaats aan wie de installatie laat plaatsen om vooraf na te gaan of aan de eis wordt voldaan.

• Plaats de buitenunit liever niet vlak bij het huis of het slaapkamerraam van de buren, zoals ook Milieu Centraal adviseert.
• Richt de luchtuitstroom niet recht op een raam of terras van de buren.
• Gebruik trillingsdempers en een stevige, trillingsvrije bevestiging.
• Kies een unit met een lage opgegeven geluidsproductie (dB(A)).
• Maak desgewenst gebruik van een nachtstand die de unit stiller laat draaien.

Hoe stil zijn moderne airco's?

Fabrikanten geven per unit het geluidsvermogen en de geluidsdruk op. Wat een buurman op de erfgrens hoort, hangt daarnaast af van de afstand, van gevels en schuttingen die het geluid weerkaatsen of afschermen en van de stand waarin het toestel draait. Daarvoor bestaat een vaste rekenmethode in de Omgevingsregeling, met een rekentool die IPLO noemt. Door bij de installatie op die cijfers én op de plaatsing te letten, blijft u binnen de norm. Onze monteurs denken graag mee over een zo stil mogelijke opstelling voor uw woning.

Wat betekenen die decibellen in de praktijk?

Getallen op een specificatieblad zeggen weinig zonder ijkpunt. Milieu Centraal geeft er één: bij heel stille binnenunits kan het geluid teruggaan tot ongeveer 20 dB, net hoorbaar, vergelijkbaar met het ruisen van boomblaadjes. De decibelschaal is logaritmisch, dus een paar decibel verschil is meer dan het getal doet vermoeden.

Let ook op wáár een getal geldt. De geluidswaarden van een buitenunit op het specificatieblad gaan over het toestel zelf, niet over de erfgrens. Een buitenunit van 48 dB(A) kan dus binnen de norm van 40 dB op de grens blijven als hij op afstand staat of wordt afgeschermd, terwijl een stiller toestel vlak onder het slaapkamerraam van de buren toch te veel kan zijn.

Het geluid dat in de praktijk tot klachten leidt, staat bovendien meestal niet op het blad. Dat is de laagfrequente trilling die via de beugel de gevel in gaat en zich binnen als een bromtoon manifesteert — vaak bij de buren en niet bij uzelf. Een omkasting kan het luchtgeluid dempen; Milieu Centraal noemt kasten die je om de buitenunit kunt plaatsen. Tegen trillingen in de gevel helpt zo'n kast niet. Die onderbreekt u bij de bron: met trildempers, of zoals de handleiding van Mitsubishi Heavy Industries het noemt vibratieabsorberende kussentjes tussen toestel en bevestigingspunten, en met een stijve, goed verankerde ophanging.