Airco in de slaapkamer: gezond en zonder schimmel

Is een airco in de slaapkamer gezond?

De GGD-richtlijn over hitte en gezondheid, die het RIVM publiceert, is er nuchter over: airconditioning is erg effectief in het verlagen van de temperatuur binnenshuis, en veel mensen slapen slecht tijdens warme perioden. Dezelfde richtlijn adviseert wel om alleen een airco aan te schaffen als de woning anders echt te warm is, en geeft een vaste airco met het oog op energie-efficiëntie de voorkeur boven een mobiele.

Een split-airco koelt de lucht die al in de kamer is; hij haalt geen verse lucht van buiten. Het filter vangt stof op, maar voor frisse lucht blijft ventileren nodig, zoals Milieu Centraal ook benadrukt. Klachten ontstaan vooral bij verkeerde instellingen of achterstallig onderhoud: een te koude, droge of recht op het lichaam gerichte luchtstroom voelt onprettig, en vervuilde filters kunnen muffe lucht geven.

Warme nachten: waarom juist de slaapkamer

Het KNMI telt tropische nachten: etmalen waarin de temperatuur niet onder de 20 graden komt. Over alle KNMI-meetstations samen waren dat er in de vorige eeuw gemiddeld 6,4 per tien jaar en deze eeuw al 36 per tien jaar. Aan de kust komen ze relatief het vaakst voor, omdat de zee de afkoeling in de nacht dempt — ook na een dag die zelf niet tropisch was.

Juist die nachten wegen zwaar. Het lichaam moet 's nachts warmte kwijt om te herstellen van de hitte overdag, schrijft het KNMI, en de GGD-richtlijn wijst erop dat slaaptekort mensen prikkelbaarder maakt en gevoeliger voor de warmte. Het RIVM noemt in het Nationaal Hitteplan zonwering, een ventilator of een airco als manieren om het huis koel te houden. Voor de slaapkamer telt dat extra: volgens de GGD-richtlijn is het in ruimten onder het dak gemiddeld 1,8 °C warmer dan op de begane grond, en daar liggen de slaapkamers vaak.

Tocht en droge lucht voorkomen

Kies een unit die qua capaciteit past bij de kamer — een te krachtige slaapkamer-airco kan in korte stoten koelen en de lucht sterker uitdrogen. Bepaal de juiste maat met airco-capaciteit berekenen.

• Stel de airco niet te koud in: 26 °C bij luchtige kleding volgens de GGD-richtlijn, of 28 °C met een ventilator erbij.
• Zet hem niet meer dan een paar graden onder de buitentemperatuur; te grote verschillen zijn volgens Milieu Centraal juist oncomfortabel.
• Richt de lamellen omhoog of weg van het bed, niet recht op uzelf.
• Gebruik de nachtstand: stiller en met een mildere luchtstroom.
• Kies een unit met een laag geluidsniveau voor een rustige nacht.

Schimmel en vieze lucht voorkomen

Schimmel ontstaat door vocht en stof in een vuile binnenunit. Reinig daarom de filters — de handleiding van Mitsubishi Heavy Industries noemt om de twee weken tijdens het gebruiksseizoen, zie airco zelf onderhouden — en laat periodiek professioneel onderhoud uitvoeren. Dezelfde handleiding raadt aan het einde van het seizoen aan om de ventilator 2 tot 3 uur te laten draaien, zodat de binnenkant opdroogt. Veel units hebben ook een droogstand die dat na gebruik automatisch doet.

Vier instellingen die het verschil maken in een slaapkamer

De klachten die mensen aan een slaapkamerairco toeschrijven — droge keel, stijve nek, wakker worden van het geluid — hebben vaak meer met de instelling en de plaatsing te maken dan met het toestel zelf. Een unit die direct op het bed blaast, geeft tocht; een unit die op 18 graden staat, koelt de kamer sneller af dan uw lichaam prettig vindt en droogt de lucht sterker uit dan nodig.

De instellingen hieronder lossen veel op, en ze kosten niets. Daarnaast telt de plaatsing: de binnenunit hoort zo te hangen dat de luchtstroom langs het bed gaat en niet erover, en dat bepalen we bij de opname samen met u.