Is een F-gassen-keuring verplicht voor uw airco?

Wat zijn F-gassen?

F-gassen zijn de gefluoreerde koudemiddelen die in airco's en warmtepompen warmte verplaatsen, zoals R32 en R410A. Omdat ze bij lekkage bijdragen aan klimaatverandering, regelt de Europese F-gassenverordening (EU 2024/573) hoe ermee gewerkt mag worden.

In Nederland komt dat neer op twee certificaten: een BRL 100-bedrijfscertificaat voor het installatie- of onderhoudsbedrijf en een BRL 200-persoonscertificaat voor elke monteur die er werkt. Dat staat zo bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), die er ook op controleert. Het bedrijfscertificaat vraagt een bedrijf aan bij een van de aangewezen keuringsinstanties; Ondernemersplein noemt SGS, DEKRA, CIBV, KIWA, Bureau Veritas en ECH-Groep.

Wanneer is een lekcontrole verplicht?

De verordening legt de grens niet bij het type toestel, maar bij de hoeveelheid koudemiddel, uitgedrukt in ton CO₂-equivalent: het gewicht van het koudemiddel maal zijn GWP (de klimaatimpact ten opzichte van CO₂). Bevat een installatie 5 ton CO₂-equivalent of meer, dan moet de eigenaar hem op lekkage laten controleren (artikel 5). Bij minder dan 50 ton gebeurt dat volgens hetzelfde artikel ten minste om de twaalf maanden, of om de vierentwintig maanden als er een lekdetectiesysteem in zit.

Voor een woning betekent dat een rekensom met twee getallen van het typeplaatje van de buitenunit: het soort koudemiddel en het aantal kilo. Toestellen die sinds 1 januari 2017 op de markt zijn gebracht, vermelden volgens de verordening de hoeveelheid ook al in CO₂-equivalent.

• R32 heeft een GWP van 675 (Europese Commissie). Eén kilo R32 is dus 0,675 ton CO₂-equivalent; pas vanaf ruim 7 kilo R32 zou een toestel de grens bereiken.
• R410A heeft volgens RVO een GWP van 2.088. Vijf ton gedeeld door 2.088 is afgerond 2,39 kilo: een oudere split of multisplit met meer R410A dan dat, valt onder de controleplicht.
• De zwaarste buitenunit in onze Mitsubishi Heavy Industries-multisplitsets, de SCM100ZS-W met 5 aansluitingen, bevat ongeveer 2,0 ton CO₂-equivalent en blijft dus onder de grens.

Waarom een gecertificeerd monteur?

Onafhankelijk van die grens geldt: aan het koudemiddelcircuit (vullen, aftappen, lekken dichten) mag alleen een monteur met een F-gassen-persoonscertificaat werken, bij een bedrijf met een BRL 100-certificaat. De ILT controleert dat. Volgens STEK (Stichting Emissiepreventie Koudetechniek) is de boete bij een ontbrekend certificaat € 1.500 voor een persoon en € 3.000 voor een bedrijf.

PvdB Klimaattechniek staat met het BRL 100-bedrijfscertificaat F-gassen van DEKRA (registratienummer 2291706) in het Centraal Register Techniek. Daar kunt u elk installatiebedrijf zelf opzoeken. Wij verzorgen zowel installatie als onderhoud; voor zakelijke installaties leest u meer in airco voor kantoor en zakelijk gebruik.

BRL 100 en BRL 200: twee certificaten die vaak door elkaar lopen

In gesprekken over F-gassen lopen twee dingen doorlopend door elkaar: het certificaat van het bedrijf en dat van de monteur. Ze zijn allebei verplicht voor wie aan een koudemiddelcircuit werkt, en ze dekken iets anders af. Daarnaast valt vaak de naam STEK, de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek. STEK is een van de erkende instellingen waar monteurs het examen voor hun persoonscertificaat afleggen; Ondernemersplein noemt STEK in die lijst. Voor het bedrijf schrijft Milieu Centraal dat het BRL 100-certificaat de eis is, en het noemt het STEK-logo een extra kwaliteitskenmerk waar u op kunt letten.

Er is nog een derde ding dat mensen hieronder scharen en dat er niet bij hoort: de periodieke lekcontrole. Die hangt niet aan een certificaat maar aan de installatie, zoals hierboven uitgerekend. Dat verklaart waarom u online tegenstrijdige antwoorden vindt: 'geen keuringsplicht' klopt voor een single-split op R32, maar niet voor elke oude, zwaar gevulde multisplit.

Wat wél voor iedereen geldt: installeren, vullen, onderhouden en afvoeren gebeurt door een gecertificeerd bedrijf met gecertificeerde monteurs. De ILT raadt consumenten bovendien af om zelf koudemiddel te kopen, omdat er online veel illegale producten worden aangeboden.

Vraagt u een installateur ernaar, vraag dan naar beide certificaten. Een monteur met een persoonscertificaat die werkt voor een bedrijf zonder bedrijfscertificaat voldoet niet aan de regels, en andersom evenmin. Onze monteurs hebben het persoonscertificaat; ons bedrijfscertificaat staat hierboven, met het registratienummer.